QUY TRÌNH ĐẠI TU MOTOR MÁY NÉN KHÍ TRỤC VÍT CHUYÊN NGHIỆP

Motor là một trong những bộ phận quan trọng nhất của máy nén khí trục vít, có nhiệm vụ cung cấp công suất để dẫn động đầu nén. Sau thời gian dài hoạt động liên tục, motor có thể xuất hiện các hiện tượng như nhiệt độ tăng cao, rung động bất thường, tiếng ồn lớn, suy giảm cách điện, hư vòng bi hoặc cháy cuộn dây.

Nếu không được kiểm tra và xử lý kịp thời, sự cố motor có thể khiến máy nén khí dừng đột ngột, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất của nhà máy.

Nhất Huy cung cấp dịch vụ kiểm tra, sửa chữa và đại tu toàn bộ motor máy nén khí trục vít, thực hiện theo quy trình kỹ thuật từ kiểm tra ban đầu, tháo rã, đo kiểm, xử lý phần cơ – phần điện đến lắp ráp và chạy thử.

1. Khi nào cần đại tu motor máy nén khí?

Doanh nghiệp nên kiểm tra motor khi xuất hiện một hoặc nhiều dấu hiệu sau:

• Motor phát ra tiếng kêu hoặc tiếng rít bất thường.
• Motor rung mạnh hơn bình thường.
• Nhiệt độ motor tăng cao.
• Dòng điện giữa các pha mất cân bằng.
• Motor thường xuyên quá tải hoặc nhảy bảo vệ.
• Vòng bi có tiếng kêu, nóng hoặc xuất hiện độ rơ.
• Điện trở cách điện suy giảm.
• Cuộn dây có dấu hiệu đổi màu, cháy hoặc có mùi khét.
• Máy nén khí vận hành không ổn định.
• Motor đã vận hành trong thời gian dài và đến kỳ kiểm tra, bảo dưỡng lớn.

Việc phát hiện sớm bất thường giúp doanh nghiệp chủ động kế hoạch sửa chữa và hạn chế nguy cơ phải dừng dây chuyền sản xuất ngoài kế hoạch.

2. Quy trình đại tu motor máy nén khí trục vít

Bước 1: Kiểm tra tình trạng motor trước khi tháo

Kỹ thuật viên tiến hành kiểm tra tổng thể tình trạng vận hành của motor và ghi nhận các thông số cần thiết.

Các hạng mục có thể bao gồm:

• Kiểm tra tiếng ồn.
• Kiểm tra độ rung.
• Kiểm tra nhiệt độ.
• Kiểm tra dòng điện các pha.
• Kiểm tra tình trạng vòng bi.
• Kiểm tra đầu cốt và dây dẫn điện.
• Đo điện trở cách điện.
• Kiểm tra tình trạng kết nối giữa motor và cụm truyền động.

Kết quả kiểm tra ban đầu là cơ sở để xác định nguyên nhân hư hỏng và phương án đại tu phù hợp.

Bước 2: Tháo motor khỏi máy nén khí

Trước khi thực hiện phải ngắt và cô lập nguồn điện, bảo đảm máy không thể khởi động ngoài ý muốn.

Kỹ thuật viên tiến hành:

• Đánh dấu dây điện và vị trí đấu nối.
• Tháo cáp nguồn.
• Tháo khớp nối hoặc hệ thống truyền động tùy thiết kế máy.
• Kiểm tra sơ bộ tình trạng đồng tâm.
• Tháo motor khỏi máy.
• Đánh dấu các vị trí cần thiết trước khi tháo rã.

Việc đánh dấu giúp quá trình lắp ráp sau đại tu chính xác hơn.

Bước 3: Tháo rã toàn bộ motor

Motor được đưa về khu vực sửa chữa và tháo rã từng bộ phận:

• Nắp trước và nắp sau.
• Quạt làm mát.
• Rotor.
• Stator.
• Vòng bi.
• Phớt, vòng chặn và các chi tiết liên quan.
• Hộp đấu dây và đầu cốt điện.

Các bộ phận được phân loại và kiểm tra riêng biệt để đánh giá chính xác tình trạng.

Bước 4: Vệ sinh motor

Bụi bẩn, dầu mỡ và các chất bám bên trong motor được làm sạch bằng phương pháp phù hợp với từng bộ phận.

Đặc biệt kiểm tra và làm sạch:

• Cuộn dây stator.
• Rotor.
• Khe thông gió.
• Quạt làm mát.
• Nắp motor.
• Hộp đấu dây.

Hệ thống thông gió sạch giúp motor giải nhiệt tốt hơn sau khi đưa trở lại vận hành.

Bước 5: Kiểm tra phần điện của motor

Đây là một trong những công đoạn quan trọng nhất trong quá trình đại tu motor máy nén khí.

Kỹ thuật viên thực hiện các phép đo phù hợp để đánh giá:

• Điện trở cách điện.
• Điện trở các cuộn dây.
• Độ cân bằng giữa các pha.
• Tình trạng đầu dây và mối nối.
• Dấu hiệu quá nhiệt hoặc suy giảm cách điện.
• Tình trạng cuộn dây stator.

Tùy tình trạng thực tế, có thể thực hiện thêm các phép thử chuyên sâu trước khi quyết định giữ nguyên, xử lý cách điện hoặc quấn lại motor.

Bước 6: Kiểm tra rotor và trục motor

Rotor và trục motor được kiểm tra về:

• Độ mòn.
• Độ cong và độ đảo của trục.
• Bề mặt lắp vòng bi.
• Tình trạng rotor.
• Dấu hiệu cọ xát giữa rotor và stator.
• Các hư hỏng cơ khí bất thường.

Nếu phát hiện sai lệch vượt giới hạn cho phép, kỹ thuật viên sẽ đưa ra phương án phục hồi hoặc thay thế phù hợp.

Bước 7: Kiểm tra và thay vòng bi

Vòng bi ảnh hưởng trực tiếp đến độ rung, tiếng ồn và độ ổn định của motor.

Kỹ thuật viên kiểm tra:

• Độ rơ vòng bi.
• Bề mặt vòng bi.
• Tiếng kêu.
• Dấu hiệu quá nhiệt.
• Tình trạng vị trí lắp vòng bi trên trục và nắp motor.

Nếu vòng bi không còn đạt yêu cầu, cần thay vòng bi mới đúng chủng loại và thông số kỹ thuật.

Bước 8: Xử lý hoặc quấn lại cuộn dây khi cần thiết

Nếu cuộn dây bị cháy, chạm chập hoặc suy giảm nghiêm trọng, motor có thể cần được quấn lại.

Quy trình phải kiểm soát các thông số quan trọng của motor như:

• Số vòng dây.
• Tiết diện dây.
• Kiểu đấu dây.
• Cấp cách điện.
• Thông số điện áp và tần số.
• Đặc tính thiết kế ban đầu của motor.

Sau khi hoàn thiện cuộn dây, tiến hành xử lý cách điện và kiểm tra lại trước khi lắp ráp.

Không phải motor nào đại tu cũng cần quấn lại. Việc quấn lại chỉ nên thực hiện sau khi đo kiểm và xác định cuộn dây không còn đáp ứng yêu cầu kỹ thuật.

Bước 9: Cân bằng rotor khi cần

Rotor mất cân bằng có thể gây rung động, làm vòng bi nhanh hỏng và ảnh hưởng tuổi thọ motor.

Khi kết quả kiểm tra cho thấy cần thiết, rotor được cân bằng bằng thiết bị chuyên dụng trước khi lắp trở lại.

Bước 10: Lắp ráp motor

Sau khi các bộ phận đã được kiểm tra và xử lý, motor được lắp ráp lại theo đúng trình tự kỹ thuật.

Các hạng mục cần chú ý:

• Lắp vòng bi đúng phương pháp.
• Kiểm tra vị trí rotor.
• Kiểm tra khe hở và khả năng quay.
• Lắp nắp motor.
• Lắp quạt làm mát.
• Kiểm tra hộp đấu dây.
• Siết bulông theo yêu cầu kỹ thuật.

Trục motor phải quay nhẹ, ổn định và không xuất hiện hiện tượng cọ xát bất thường.

Bước 11: Kiểm tra motor sau đại tu

Trước khi đưa motor trở lại máy nén khí, tiến hành kiểm tra các thông số điện và cơ khí cần thiết.

Tùy điều kiện và loại motor, các hạng mục kiểm tra có thể gồm:

• Điện trở cách điện.
• Điện trở cuộn dây.
• Cân bằng pha.
• Dòng điện không tải.
• Tiếng ồn.
• Độ rung.
• Nhiệt độ.
• Chiều quay motor.

Chỉ khi các thông số đáp ứng yêu cầu, motor mới được chuyển sang công đoạn lắp đặt.

Bước 12: Lắp motor vào máy nén khí

Motor được đưa trở lại máy và kết nối với hệ thống truyền động.

Đối với máy sử dụng khớp nối trực tiếp, cần đặc biệt chú ý đến việc căn chỉnh đồng tâm giữa motor và đầu nén.

Đối với máy sử dụng truyền động dây đai, cần kiểm tra độ thẳng hàng của pulley và độ căng dây đai theo yêu cầu của nhà sản xuất.

Căn chỉnh không chính xác có thể gây rung, nóng vòng bi và làm giảm tuổi thọ motor.

Bước 13: Chạy thử toàn bộ máy nén khí

Sau khi hoàn tất lắp đặt, kỹ thuật viên chạy thử máy và theo dõi:

• Dòng điện motor.
• Điện áp.
• Nhiệt độ motor.
• Độ rung.
• Tiếng ồn.
• Tình trạng vòng bi.
• Chiều quay.
• Hoạt động của hệ thống truyền động.
• Khả năng vận hành có tải của máy nén khí.

Sau thời gian chạy thử, các thông số được kiểm tra lại trước khi bàn giao.